Tiroid kanseri nadir görülür ve düşük risk grubunda olan olgular iyi bir prognoza sahiptir; 10 yıllık sağ kalım %99 civarındadır. Çoğu hastada boyunda palpabl şişlik görülür ve bu olgularda hikaye, fizik muayene, tiroid ultrasonografisi ve İİAB (ince iğne aspirasyon biyopsisi) kombinasyonu ile değerlendirme yapılmalıdır.

Papiller karsinom iyot yeterli yaşam bölgelerinde tüm tiroid malignitelerinin % 80’ini oluşturur. Çocuklarda ve eksternal radyasyona maruz kalan bireylerde baskın olan tiroid kanseridir. Papiller karsinoma 2/1 kadın/erkek oranıyla kadınlarda daha sık görülür ve ortalama görülme yaşı 30-40’tır. Çoğu hasta ötiroiddir ve boyunda yavaş büyüyen ağrısız kitle ile görülür. Yutma güçlüğü, solunum sıkıntısı, seste bozulma genellikle lokal ileri hastalıkla ilişkilidir. Özellikle çocuklarda ve gençlerde lenf bezi metastazları sıktır ve şikayet ile ortaya çıkabilir. Lateral aberan tiroid; hemen her zaman metastatik kanser ile tutulmuş servikal bir lenf bezine işaret eder. Tiroid kanser şüphesi, sıklıkla hastaların fizik muayenesi ve hikayesinden kaynaklanır. Tanı, tiroid kitlesi ya da lenfbezinden yapılan İİAB ile konulur. İİAB ile bir kez tiroid kanseri tanısı konulduktan sonra, tam bir boyun ultrasonu ile karşı lob ve santral ya da lateral lenf bezi metastazlarının değerlendirilmesi önerilmektedir. Tanı anında uzak metastazlar sık değildir fakat hastaların %20’sinde gelişebilir. En sık görülen uzak metastaz bölgesi akciğerlerdir, bunu sırasıyla kemik, karaciğer ve beyin takip eder. Genelde papiller tiroid kanserli hastalarda prognoz, 10 yıllık yaşam süresinde;%95 ile mükemmeldir. Bir çok prognostik gösterge, hastaları düşük ya da yüksek risk gruplarına ayıran birçok evreleme sistemine dahil edilmektedir. Evreleme sistemlerinin dayandığı birçok veri operasyon sonrası patoloji raporuna göre elde edilmektedir.

Tedavi:

Tiroid kanserinin tedavisi öncelikle cerrahidir. 1 cm’ den büyük tümörü olan hastalara total tiroidektomi önerilir. Bu cerrahi yöntem tüm tiroid bezi her iki lob alınacak şekildedir. Ameliyat öncesi ultrasonografilerde şüpheli lenf bezi varsa ince iğne biyopsisi yapılır. Boyunda saptanmış metastatik lenf bezi varsa, metastatik lenf bezi yerleşimine göre lenf bezi diseksiyonu da total tiroidektomiye eklenir. Şüpheli lenf bezi olmasa da kanser çapı 4cm ve üzerinde ise santral bölgedeki lenf bezleri, tirodektomi sırasında önlem olarak temizlenmelidir. Düşük riskli grupta 1 cm’ nin altındaki tümörlerde, seçiliş olgularda, karşı lobun normal olduğu ispatlandıysa tek taraflı lobektomi yapılabilir.

Cerrahi sonrası patoloji raporu ve kişisel risk faktörleri ile hasta değerlendirilmelidir. Uygun görülen olgularda ‘’Radyaktif İyot Tedavisi ‘’ cerrahiye ek olarak verilir.

Memede saptanan kitlenin kısa sürede büyümesi filloid tümör için bir ipucu olabilir. Çok azı kötü huylu olabilir. Ancak çıkarılan kitlenin mutlaka patolojik açıdan incelenmesi gerekir.

Tedavisinde, standart meme tümörlerinde olduğu gibi kemoterapi, hormon tedavisi veya akıllı ilaç kullanılmaz. Sadece davranış olarak malign dediğimiz, hızlı büyüme potansiyeli saptanan (<%1) türünde ve seçilmiş olgularda radyoterapi kullanılır. Radyoterapi tümörün cerrahi sonrası aynı bölgede yenilememesi için gerekebilir.

Son günlerde covid 19 vakalarındaki artışın yanında getirdiği korku, sağlığınızı ihmal etmenize neden olmasın. Birinci covid 19 dalgası sonrasında çok sayıda geç kalınmış kanser vakasıyla karşılaştık. Bu duruda en önemli etkenlerden biri, Covid-19 korkusuyla bireylerin rutin taramalarını ve muayenelerini yaptırmaktan kaçınmasıdır.

Pandemi süresince, tab iki mecbur kalmadıkça kalabalık ortamlara girmeyelim. Ancak ciddi hastalıkların tanısında önem teşkil eden kontrol ve taramalarımızı yaptırmayı da ihmal etmeyelim. Zira pandeminin ne zaman sonlanacağını bilemiyoruz. Bu süreçte pandemi açısından daha sakin sağlık kuruluşlarını tercih edebilirsiniz. Kuşkusuz sosyal mesafeye dikkat ederek ve maske kullanarak işlemlerimizi yaptıralım.

Meme kanseri sıklığı gün geçtikçe artan bir kanser türüdür. Son çalışmalara göre bir kadının, hayat boyu meme kanserine yakalanma riski  %12.3’ tür. Bir başka anlatımla her 8 kadından biri meme kanseri geliştirmeye adaydır. Ancak bu olumsuzluğa rağmen meme kanseri erken evrede yakalandığında tam kür ile sonuçlanabilecek kadar iyi seyirli olabilir. Bu nedenle meme kanseri olma korkusuyla yaşamaktansa meme kanserini erken tanıma açısından bilinçlenmeliyiz.

Erken tanıda kişinin kendi kendini düzenli olarak elle muayene etmesi önemlidir ancak ele gelmeyen küçük kitleler olabilir. Bu amaçla düzenli kanser taramaları ve hekim muayeneleri de ihmal edilmemelidir.

Aşı ve kanser

Koronavirüse karşı geliştirilen gerek ölü virüs gerekse m-RNA aşılarının, kanser hastalarında normal bireylerden farklı yan etkileri olduğuna dair bir veri bildirilmedi. Bu nedenle kanser hastalarının da aşılanmasını öneriyoruz.

Kanser tedavisi tamamlanmış takip sürecinde iseniz sağlıklı bireylerdeki gibi aşınızı yaptırabilirsiniz. Halen cerrahi veya  radyoterapi süreci devam eden grupta da aşıya dair daha fazla yan etki beklemiyoruz. Radyoterapi sürecinde aşınızı yaptırabilirsiniz Ancak kemoterapi, akıllı ilaç veya hormonoterapi nedeniyle bağışıklık sisteminiz baskılanmış olabilir. Bu durum aşıdan fayda görme ihtimali azalabilir. Tedavisi devam eden bireylerin aşı programını hekimiyle görüşerek oluşturmasını öneriyorum.

Erkek memesinde görülen kanserler çok nadir görülen kanserlerdir. Çoğunlukla ileri yaş erkeklerde görülür. Erken evrede tanı alan olgularda tam tedavi şansı fazladır. Meme dokusu daha az olduğu için daha kolay fark edilir.

Erkek meme kanseri belirti ve bulguları

• Memede ağrısız kitle veya şişlik
• Meme cildinde kızarıklık, çökme, kabuklanma
• Meme ucunda içe dönme
• Meme ucu akıntısı

Erkek meme kanseri tipleri

Meme kanseri erkeklerde genellikle süt kanallarında gelişir. Yani duktal kanserdir.

Süt bezleri de çok daha az olmakla birlikte kanser kaynağı olabilir.

Daha nadir tipler ise meme ucundan kaynaklanan Paget’s hastalığı ve inflamatuvar kanserlerdir.

Risk faktörleri

• Yakın akrabalarda meme kanseri öyküsü
• İleri yaş (Genlikle 60 yaş üstü erkeklerde görülür.)
• Östrojen içeren ilaçlar (örneğin prostat kanseri tedavisinde verilen hormon tedavisi riski arttırır.)
• Kromozomal bozuklukla doğanlar (Klinefelter sendromu: XXY geni taşıyan erkekler)
• Karaciğer hastalıkları (siroz gibi durumlarda östrojen hormonu artmasına bağlı meme kanseri riski artar.)
• Obesite (Vücutta östrojen düzeyi arttığı için meme kanseri riski artar.)
• Testis hastalıkları veya cerrahisi geçirenlerde meme kanseri riski artar.

Tedavi

Meme kanseri tanısı alan erkeklerde tedavi meme dokusunun tamamının alınmasıdır. Evresine göre kadın meme kanserlerinde olduğu gibi kemoterapi ve radyoterapi ile tedaviye devam edilir.

Papiller karsinom iyot yeterli yaşam bölgelerinde tüm tiroid malignitelerinin % 80’ini oluşturur. Çocuklarda ve eksternal radyasyona maruz kalan bireylerde baskın olan tiroid kanseridir. Papiller karsinoma 2/1 kadın/erkek oranıyla kadınlarda daha sık görülür ve ortalama görülme yaşı 30-40’tır. Çoğu hasta ötiroiddir ve boyunda yavaş büyüyen ağrısız kitle ile görülür. Yutma güçlüğü, solunum sıkıntısı, seste bozulma genellikle lokal ileri hastalıkla ilişkilidir. Özellikle çocuklarda ve gençlerde lenf bezi metastazları sıktır ve şikayet ile ortaya çıkabilir. Lateral aberan tiroid; hemen her zaman metastatik kanser ile tutulmuş servikal bir lenf bezine işaret eder. Tiroid kanser şüphesi, sıklıkla hastaların fizik muayenesi ve hikayesinden kaynaklanır. Tanı, tiroid kitlesi ya da lenfbezinden yapılan İİAB ile konulur. İİAB ile bir kez tiroid kanseri tanısı konulduktan sonra, tam bir boyun ultrasonu ile karşı lob ve santral ya da lateral lenf bezi metastazlarının değerlendirilmesi önerilmektedir. Tanı anında uzak metastazlar sık değildir fakat hastaların %20’sinde gelişebilir. En sık görülen uzak metastaz bölgesi akciğerlerdir, bunu sırasıyla kemik, karaciğer ve beyin takip eder. Genelde papiller tiroid kanserli hastalarda prognoz, 10 yıllık yaşam süresinde;%95 ile mükemmeldir. Bir çok prognostik gösterge, hastaları düşük ya da yüksek risk gruplarına ayıran birçok evreleme sistemine dahil edilmektedir. Evreleme sistemlerinin dayandığı birçok veri operasyon sonrası patoloji raporuna göre elde edilmektedir.

Tedavi:

Tiroid kanserinin tedavisi öncelikle cerrahidir. 1 cm’ den büyük tümörü olan hastalara total tiroidektomi önerilir. Bu cerrahi yöntem tüm tiroid bezi her iki lob alınacak şekildedir. Ameliyat öncesi ultrasonografilerde şüpheli lenf bezi varsa ince iğne biyopsisi yapılır. Boyunda saptanmış metastatik lenf bezi varsa, metastatik lenf bezi yerleşimine göre lenf bezi diseksiyonu da total tiroidektomiye eklenir. Şüpheli lenf bezi olmasa da kanser çapı 4cm ve üzerinde ise santral bölgedeki lenf bezleri, tirodektomi sırasında önlem olarak temizlenmelidir. Düşük riskli grupta 1 cm’ nin altındaki tümörlerde, seçiliş olgularda, karşı lobun normal olduğu ispatlandıysa tek taraflı lobektomi yapılabilir.

Cerrahi sonrası patoloji raporu ve kişisel risk faktörleri ile hasta değerlendirilmelidir. Uygun görülen olgularda ‘’Radyaktif İyot Tedavisi ‘’ cerrahiye ek olarak verilir.

1. Zehirli nodüler guatr hastalarında ilaçlar tiroid kan düzeyleri normale dönene kadar kullanılmalıdır. Uzun dönem kullanımda bu ilaçların ciddi yan etkileri olacağından cerrahi tedavi uygulanmalıdır.
2. Meme kanserinden korkuyorsanız 40 yaşından itibaren mamografi çektirmelisiniz.
3. Memenizde bulunan kitleler sizi korkutmasın sadece hekime başvurmanız ve yılda bir mamografi çektirmeniz yeterli olabilir.
4. Gelişmiş ülkelerde meme kanseri tanısı alan hastaların %90’ı Evre 1’ de yakalanmaktadır. Onlar bunu yaygın mamografi tarama programlarına borçlular. Lütfen siz de 40 yaşından itibaren her yıl mamografinizi çektirin.
5. Birçok kadın hala radyasyon dozundan çekindiği için mamografi çektirmemektedir. Oysa günümüz teknolojisinde mamografi cihazlarının radyasyon dozu ihmal edilebilir düzeydedir. Mamografide meme muayenesi ile ele gelmeyen veya ultrasonografi ile tespit edilemeyen küçük kitleleri, hatta daha süt kanalının içindeyken kanseri saptayabiliriz.
6. Meme kanseri süt üreten lobüllerde veya süt kanallarında mevcut hücrelerde başlayabilir. Zamanla tümöral hücreler komşu sağlıklı dokuyu içine alarak büyür. Erken tanı almazsa kan ve lenf damarlarını da tutarak ilerlemesini sürdürür. Önce koltuk altı lenf bezlerine daha sonra da uzak organlara yayılabilir.
7. Meme kanserlerinin %85-90’ ı kendiliğinden oluşur. Bu kanserler yaşla beraber oluşan değişiklikler ve kişisel risk faktörlerinin etkileriyle olur. Kişisel risk faktörleri alkol, sigara, aşırı kilo, bol şekerli beslenme olabilir. Bu kanserlerin dışında %5-10 anne veya babadan genetik geçiş yoluyla meme kanseri gelişimi olabilir.
8. Her 8 kadından biri meme kanserine yakalanma riski taşır. Meme kanseri erken evrede yakalandığında tam kür ile sonuçlanır. Meme taramalarınızı ihmal etmeyin. Meme muayenesine 25 yaşında, mamografi taramalarına 40 yaşında başlayın.