İdiyopatik granülomatöz mastit (IGM) memenin nadir görülen, nedeni bilinmeyen, kronik inflamatuvar hastalığıdır(1-8). Granülomatöz lobülit veya granülomatöz lobüler mastit olarak da adlandırılmaktadır. IGM genellikle 30-40 yaşlarda görülmektedir. Hastaların çoğu doğurganlık çağında 5 yıl içinde gebelik veya laktasyon hikayesi olan kadınlardır. IGM areola arkası bölge dışında memenin herhangi bir kadranında bulunabilir ve her iki memede eşit sıklıkta görülebilir. IGM, meme başında bozulma, memede kitle ve ciltte çekinti oluşturarak memenin malign tümörlerini taklit edebilir. Fizik muayene ve radyolojik bulgular meme kanseri ile benzerlik gösterebilir. Ancak IGM kansere yol açan bir durum değildir.

IGM’ nin nedeni tam olarak bilinmemekle beraber, kişinin bağışıklık sisteminin bir reaksiyonu, yabancı cisim reaksiyonu, tanımlanamayan mikroorganizma, sigara kullanımı, α1-antitripsin eksikliği, meme darbe olması, etnik köken gibi faktörlerle ilişkili olabileceği belirtilmektedir. Gebelikte, emzirme döneminde veya sonrasında görülmesi, kanda prolaktin yüksekliğine bağlı meme başı akıntısı, doğum kontrol haplarının kullanımı gibi durumlar hormonal bir düzensizliğin de neden olabileceğini düşündürmektedir. Bazı hastalarda Corynebacterium kropenstedtii adlı bakteri ile ilişki olabilir; kistik nötrofilik granülomatöz mastit olarak adlandırılır (9-13). Bu grupta prolaktin yüksekliği vardır (14).

Klinik Bulgular: Hastalık klinik olarak meme kanserini taklit eder. Genellikle ciltte kalınlaşma ve kızarıklığın eşlik ettiği tek taraflı, ağrılı, çeşitli boyutta, hassas, iyi tanımlanamayan sert kitle şeklinde ortaya çıkar. Aynı anda birden fazla memenin farklı bölgelerinde yerleşimli abse odağı, ciltte açık yara görülebilir. Meme başı akıntısı olabilir. Sinüs oluşumu, meme başında bozulma, içe çekilme, ciltte portakal kabuğu görüntüsü olabilir. % 15-20 oranında kol altı lenf bezi şişmesi olabilir. Hastalarda kitle ve kitle ile ilişkili fistül oluşumu (cilde açılma), kitleden bağımsız fistül olabilir. Bu abse gelişimleri birkaç ay boyunca yenileyerek devam edebilir.

Ayırıcı tanısında meme kanseri, bakterial mastit, duktal ektazi, tüberküloz ve fungal mastit, yabancı cisim granulomu, sarkoidoz ve Wegener granülomatozu gibi hastalıklar düşünülmelidir. Tüberküloz mastiti, IGM gibi genç yaştaki kadınlarda ortaya çıkan patolojidir. Yaygın cilt kalınlaşması ve meme dansitesinde artış görülür, fakat yönetimi IGM’ den farklıdır. Tüberküloz mastitin kesin tanısı için histopatolojik ve mikrobiyolojik araştırma gerekmektedir.

Mamografide IGM en sık asimetrik opasite, tek kitle veya kitle olmadan cilt kalınlaşması, cilt veya meme başı retraksiyonu ya da kol altı lenf bezi büyümesi şeklinde görülür. Daha az sıklıkla mikrokalsifikasyon içermeyen, düzensiz sınırlı kitle ya da çok sayıda, düzgün sınırlı, birbiriyle iç içe geçmiş kitleler şeklinde görülebilir. Mamografi bulguları tamamen normal olabilir. IGM ultrasonda sıklıkla düzensiz sınırlı, heterojen, hipoekoik kitle ve kitleyle devamlılık gösteren hipoekoik tübüler uzantılar şeklinde görülür.

İmmünglobulin G4 ilişkili mastit yeni tanımlanan, çeşitli organları tutan, fibroinflamatuvar olayları içeren bir hastalıktır. IgG4 ilişkili hastalık, belirli patolojik, serolojik ve klinik özellikleri paylaşan bir dizi bozukluktan oluşan otoimmün (bağışıklık sistemi ile ilişkili) bir hastalıktır. Granulomatöz mastit olgularında serum IgG4 düzeyleri ölçülmelidir. Bu hastaların çoğunluğu, özellikle hastalığın erken evrelerinde steroide iyi yanıt vermektedir. Tanıda altın standart doku biyopsisidir. Steroid standart ilk aşama tedavidir. Bununla birlikte birçok hastada steroid dozu azaltılmasıyla hastalık nüks etmektedir. Steroid kaynaklı morbidite önemlidir. IgG4 ilişkili hastalıkta temel özellik, etkilenen dokuda IgG4 pozitif plazma hücrelerinin çoğunlukta olduğu yoğun lenfoplazmositik infiltrasyon, sıklıkla fibrozis, tıkanıklığa bağlı flebit ve eozinofili bulunmasıdır. Serum IgG4 düzeyleri hastaların yaklaşık üçte ikisinde artmıştır (>135 mg/dl). Başlangıçta steroide iyi yanıt görülmesi hastalığın karakteristik özelliğidir.

Tanı: Kesin tanı için doku örneklemesi yapılmalıdır. Doku örneklemesi için ince iğne aspirasyon biyopsisi, kalın iğne biyopsisi ve insizyonel biyopsi kullanılabilir. Tercih edilen kalın iğne biyopsisidir. Gram boyama, bakteri kültürü, asit rezistan bakteri boyama, fungal boyama ve kültür de çalışılmalıdır. Histopatolojik olarak, meme lobüllerinde granülomatöz inflamatuvar infiltrasyon görülmektedir. Granülomlarda kazeifikasyon nekrozu yoktur. İnfiltrat içinde epiteloid histiyositler, Langerhans tipi multinükleer dev hücreler, eozinofil, polimorfonükleer lökosit, plazma hücreleri ve lenfositler görülür. Mikroabse formasyonu ve yağ nekrozu sık görülmektedir.

Tedavi: IGM tedavisinde kabul görmüş fikir birliği yoktur. Yavaş iyileşen ama kendi kendini sınırlayan bir hastalıktır. Tam iyileşme 9-12 ay sürebilir. Cerrahiden olabildiğince uzak durulur; çünkü yara iyileşmesini daha da geciktirir. Komplike olmayan hastalarda tedavisiz takip yapılabilir. Abseler geliştikçe drenaj ve antibiyotik uygundur.  Rutin antibiyotik tedavisinin IGM hastalarında faydası yoktur. Sadece ikincil bakteriyel enfeksiyon durumunda abse drenajını takiben kullanılır.  Antibiyoterapi olarak amoksisilin-klavunat 1000mg günde 2 kez 7-14 gün yanıta göre kullanılır. Penisilin alerjisi olanlarda doksisiklin önerilir. Çeşitli tedavi metotlarından sonra tekrarlama oranı %16-50 arasındadır. Medikal tedavi yapılmadan geniş cerrahi yapılmamalıdır. IGM tedavisinde medikal tedavi önceliklidir. Cerrahi tedavi son seçenek olarak kullanılmaktadır.

Lokal ağrı için nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar kullanılabilir. Standart takiple kontrol altına alınamayan olgularda steroid veya metotreksat şişliği azaltır ama hastalığın doğal gidişatını çok değiştirmez. Her iki ilacın yan etkisi oldukça fazladır. Bu nedenle ancak seçilmiş olgularda faydalı olabilir.  Kesildikten sonra rebound etki görülebilir. İnatçı ve süregen IGM’ lerde steroid denenebilir. Ağrılı, 5cm’ den küçük oluşumlarda drenaj sonrası 0,5mg/kg/gün prednizon (steroid tablet) başlanır. Birden fazla oluşum varsa, 5cm’ den büyükse, ülser veya ciltten dışa açılma varsa 1mg/kg/gün başlanır.  Metotreksat kullanılacaksa haftada bir 10-15 mg ağızdan, günlük folik asit desteği ile kullanılır (8, 15, 16). Steroid kullanan olgularda şikayetler 4 haftada azalır. İlaç 8-12 hafta sonra azaltarak kesilir. Steroid kullanırken şiddetlenen olgularda tedaviye metotreksat eklenerek ikili devam edilebilir. Tedaviye yanıt alındıktan sonra her iki ilaç azaltarak kesilir.

Haftalık fotoğraf çekilerek hastalığın seyri takip edilir. Yeni oluşumlar veya abseler gelişirse ultrason tekrarlanmalıdır. Tam iyileşme 2 yıla kadar sürebilir. Unutulmaması gereken hasta hekim iletişimin iyi olması gerektiğidir. Kanser endişesi giderilmeli ve yakın takip fizik muayene ve ultrasonlarla devam etmelidir.

Kaynaklar

1. Dixon JM. Breast infection. In: ABC of Breast Diseases, Dixon JM (Ed), Blackwell Publishing, Oxford 2006. p.19.
2. Dixon JM. Breast abscess. Br J Hosp Med (Lond) 2007; 68:315.
3. Wilson JP, Massoll N, Marshall J, et al. Idiopathic granulomatous mastitis: in search of a therapeutic paradigm. Am Surg 2007; 73:798.
4. Going JJ, Anderson TJ, Wilkinson S, Chetty U. Granulomatous lobular mastitis. J Clin Pathol 1987; 40:535.
5. Al-Khaffaf B, Knox F, Bundred NJ. Idiopathic granulomatous mastitis: a 25-year experience. J Am Coll Surg 2008; 206:269.
6. Maffini F, Baldini F, Bassi F, et al. Systemic therapy as a first choice treatment for idiopathic granulomatous mastitis. J Cutan Pathol 2009; 36:689.
7. Tuli R, O’Hara BJ, Hines J, Rosenberg AL. Idiopathic granulomatous mastitis masquerading as carcinoma of the breast: a case report and review of the literature. Int Semin Surg Oncol 2007; 4:21.
8. Néel A, Hello M, Cottereau A, et al. Long-term outcome in idiopathic granulomatous mastitis: a western multicentre study. QJM 2013; 106:433.
9. Tauch A, Fernández-Natal I, Soriano F. A microbiological and clinical review on Corynebacterium kroppenstedtii. Int J Infect Dis 2016; 48:33.
10. Taylor GB, Paviour SD, Musaad S, et al. A clinicopathological review of 34 cases of inflammatory breast disease showing an association between corynebacteria infection and granulomatous mastitis. Pathology 2003; 35:109.
11. Troxell ML, Gordon NT, Doggett JS, et al. Cystic Neutrophilic Granulomatous Mastitis:  Association With Gram-Positive Bacilli and Corynebacterium. Am J Clin Pathol 2016; 145:635.
12. Dobinson HC, Anderson TP, Chambers ST, et al. Antimicrobial Treatment Options for Granulomatous Mastitis Caused by Corynebacterium Species. J Clin Microbiol 2015; 53:2895.
13. Johnstone KJ, Robson J, Cherian SG, et al. Cystic neutrophilic granulomatous mastitis associated with Corynebacterium including Corynebacterium kroppenstedtii. Pathology 2017; 49:405.
14. Wong SCY, Poon RWS, Chen JHK, et al. Corynebacterium kroppenstedtii Is an Emerging Cause of Mastitis Especially in Patients With Psychiatric Illness on Antipsychotic Medication. Open Forum Infect Dis 2017; 4:ofx096.
15. Sheybani F, Sarvghad M, Naderi HR, Gharib M. Treatment for and clinical characteristics of granulomatous mastitis. Obstet Gynecol 2015; 125:801.
16. Pandey TS, Mackinnon JC, Bressler L, et al. Idiopathic granulomatous mastitis–a prospective study of 49 women and treatment outcomes with steroid therapy. Breast J 2014; 20:258.

Erkeklerde en sık görülen meme problemi jinekomastidir. Tümör değildir. Normal meme dokusunun aşırı büyümesi ile oluşur. Erkek memesi genellikle fark edilemeyecek kadar küçüktür.

Jinekomasti nedenleri

• Ergenlik döneminde ve ileri yaşlılıkta hormon dengesi nedeniyle daha sık görülür.
• Endokrin kaynaklı tümörlerde östrojen üretimine bağlı görülebilir.
• Karaciğer hastalıklarında hormon metabolizması değiştiği için görülür.
• Obesite yüksek östrojen düzeylerine neden olacağı için bir sebeptir.
• Bazı mide ve kalp ilaçları jinekomasti yan etkisine yol açar.
• Yavaş çalışan tiroid bezi
• Genetik bazı hastalıklar (Klinefelter Sendromu)

Jinekomasti ile başvuran bir bireyde neler yapılmalıdır?

• Karaciğer fonksiyon testleri
• Tiroid fonksiyon testleri
• Karaciğer ve testisin hormon üreten tümörleri için gerekli kan testleri
• Kan hormon düzeyleri
• Boyun, karın ve testis ultrasonları
• Meme ultrasonu

Jinekomasti için ne zaman cerrahi gerekir?

Tüm araştırmalar tamamlandıktan sonra jinekomastiye neden olacak bir hastalık bulunursa önce bu hastalık tedavi edilmelidir. İlaca bağlı ise mümkünse ilaç kesilir veya değiştirilir.

Bir neden saptanmazsa ve birey meme büyümesinden rahatsız oluyorsa cerrahi düşünülebilir. Cerrahi sırasında memenin kahverengi çizgisinin altından yapılan bir kesi ile fazla meme dokusu boşaltılır.

Fibroadenomlar memenin solid iyi huylu tümörleridir. 20-30 yaş grubunda sık görülür. 3 cm ye kadar olan fibroadenomlar klinik olarak takip edilir. Nadiren kanserle karışabilir. Bu nedenle birçok cerrah takip öncesi kalın iğne biyopsisi ile tanıyı doğrulamak ister. Kalın iğne biyopsisi lokal anestezi altında ehil ellerde kolayca yapılabilir. Fibroadenom tanısı doğrulanan olgular periodik meme ultrasonları ile takibe alınır. İlk tanıda 3cm nin üzerinde olan olgularda cerrahi düşünülebilir. Ultrason takipleri 6 ayda bir olmalıdır. Takip sırasında kitlenin boyutunda büyüme veya görünümünde değişiklik varsa operasyon ile kitle çıkarılmalı ve patoloji inceleme yapılmalıdır. Patoloji sonucu fibroadenomla uyumlu gelirse 6 aylık fizik inceleme ve utrason takipleri yeterlidir.

Meme ağrısı, meme kanserinin nadir bir belirtisidir. Ancak meme ağrısı nedeniyle başvuran bireyin öncelikle eşlik eden başka yakınması olup olmadığı sorgulanmalıdır. Özellikle meme muayenesi yapılmalı ve bir kitlenin ağrıya eşlik edip etmediği ortaya konmalıdır. Bunun için bireyin yaşına ve aile öyküsüne göre ek tetkik istenebilir.

Meme ağrıları kilo değişiklikleri, hormonal değişiklikler, uygun olmayan sütyen bedeni, sigara, tiroid hastalıkları gibi birçok neden bağlı olabilir. Adet düzeni ile ilgili olan periodik ağrılar birçok kadın için problem oluşturmaktadır. Önemli olan hangi ağrının araştırılması gerektiğini saptamaktır.

Yakın zamanda emzirme öyküsü olmayan kadınlarda galaktore varsa kanda ‘’prolaktin’’ hormonu ölçülmelidir. Prolaktin yüksekse hipofiz bezi adenomu akla gelmelidir. Beyin MRI yapılarak hipofiz adenomu araştırılır.

Akıntı iki taraflı ve şeffaf veya kirli sarı ise, meme başının altında yerleşen süt kanalı genişlemeleri nedeniyle olabilir. Kansere ait bir bulgu değildir. Yoğun akıntı nedeniyle rahatsızlık duyuluyorsa, cerrahi olarak yapısı bozulan süt kanalları çıkarılır.

Akıntı tek memeden ise, en sık neden süt kanalı içinde yerleşmiş papillom dediğimiz kitlelerdir. Bu kitleler cerrahi olarak çıkarılarak akıntı tedavi edilebilir.

Meme başı akıntısı tek bir kanaldan ve kanlı ise bu, araştırılması gereken bir durumdur. Akıntıya kanal içinde saptanan bir kitle neden oluyorsa kitle çıkarılmalıdır. Kitle bulunamıyorsa kanlı akıntıya neden olan süt kanalı cerrahi olarak çıkarılarak kanser şüphesi ortadan kaldırılmalıdır.

Fibrokistik meme, bir hastalık değil değişikliktir. Memenin iyi huylu hastalıkları arasında en sık rastladığımız durumdur. Sıklıkla 20-50 yaş arasındaki kadınlar etkilenir. Her iki memede ve birden fazla kitle olabilir. Fibrokistik değişiklikleri olan kadınlar memede ağrı, hassasiyet, dolgunluk ve kitle hissedebilir. Menstruasyon (adet) öncesi bu şikayetler artabilir. Bu durum biliniyor ve bir hekim tarafından izleniyorsa endişe etmeye gerek yoktur.

Fibrokistik değişikliklerde mikro ve makrokistlerin yanı sıra solid kitleler de vardır. Hatta adenozis, atipili veya atipisiz hiperplazi, apokrin metaplazi, papillom gibi başka histopatolojik bulgular eşlik edebilir.

Fibrokistik değişikliklerin tam nedeni bilinmemektedir. Adet döngüsü içinde dalgalanan hormonlar fibrokistik değişikliklerden sorumludur. Hormonal dengesizliklerde, özellikle östrojen ağırlığı önemli rol oynar. Süt kanallarında oluşan bakteriyel enfeksiyonlar da zaman zaman kanal tıkanıklıklarına ve kitle oluşumlarına yol açabilir. Adet döngüsü tamamlanınca şikayetler azalır. Menopoz sonrası kendiliğinden şikayetler kesilir. Ancak bu süreçte oluşan yeni kitleler için hekim muayenesi gerekir. Fiziksel inceleme, meme ultrasonografisi ve gerekirse mamografi ile fibrokistik değişikliklerde oluşan kitlelerin meme kanserinden ayırımı yapılmalıdır.

Uzun yıllar fibrokistik değişikliklerin kanser gelişiminde bir risk faktörü olup olmadığı tartışıldı. Fibrokistik değişikliklerdeki sorun kanser gelişimini gizlemesindedir. Yani fibrokistik değişiklik kendisi kansere dönüşmez sadece kanser oluşumunun fark edilmesini zorlaştırır. Maskeleme etkisi nedeniyle fibrokistik değişikliği olan memeler daha ayrıntılı takibe alınmalıdır. Mamografi ve ultrasonografi takiplerinde şüphe duyulan kitlelere biyopsi yapılarak kesin tanı konur. Biyopsi sonuçlarını 3 grupta inceleriz: büyüme eğilimi olmayan kitleler, büyüme eğilimi olan içinde iyi huylu özellikler barındıran normal hücrelerin olduğu kitleler, büyüme eğilimi olan içinde atipik hücreler barındıran kitleler olmak üzere. Üçüncü grup daha hassasiyetle takip edilmesi gereken gruptur. Özellikle ailede meme veya yumurtalık kanseri öyküsü varsa takip planı değişir.

TEDAVİ

Fibrokistik değişiklik genellikle tedavi gerektiren bir durum değildir. Kitlelerin kanserden ayırımı için gerek görüldüğünde kalın iğne biyopsisi yapılabilir. Biyopsi raporu şüphe gösteren durumlarda kitleden açık biyopsi gereği doğabilir. Kanser ile ayırımı yapıldıktan sonra sadece takip yeterlidir.

Ağrılı fibrokistik hastalık için bazı önerilerde bulunulabilir. Bu seçenekleri hekiminizle beraber tetkik sonuçlarınıza göre değerlendirmelisiniz.

Meme ağrısını azaltmaya yönelik öneriler şöyle sıralanabilir:

• Kafeinli ürünleri (kahve, çay, çikolata) azaltmak veya kesmek
• Günlük beslenmemizdeki yağ oranını azaltmak
• Östrojenden zengin beslenme ürünlerinden uzak durmak
• Ağızdan ağrı kesiciler (parasetamol veya antiinflamatuvar analjezikler) almak
• Meme cildine ağrı kesici jeller ile masaj yapmak
• Çuha çiçeği yağı ile günde iki kez masaj yapmak (3 ay boyunca)
• Vitamin B6, vitamin E, vitamin B kompleks ve magnezyum takviyesi almak
• Doğal progesteron kremleri ile günde iki kez masaj yapmak (3 ay boyunca)
• Uygun sutyen bedeni seçmek: dar veya kup ölçüsü küçük sutyenlerden kaçınılmak
• Akşamları yumuşak sporcu sutyenleri gece uykusunu daha konforlu hala getirebilir.

Meme yapısı bir ağaca benzer. Süt bezleri ve süt kanallarından oluşur. Süt kanalları ağacın dalları gibidir ve sayıca çoktur. Zaman zaman hormonların etkisiyle memenin içinde kistler oluşabilir. Kistler içi sıvı dolu keseciklerdir. Çoğunda berrak sarı renkli sıvı vardır. Adet dönemine doğru hormonların etkisiyle ağrı yapabilir. 1 cm’ nin altındaki kistleri kişi kendisi nadiren fark edebilir. Ağrıya ve kitle hissine neden olan kistler için muayene ve ultrason yapılarak kist olduğu ortaya konmalıdır. 3 cm’ yi geçen kistlerde çevre meme dokusuna bası nedeniyle ağrı şikayeti fazla olabilir.

KİST TEDAVİSİ

3 cm’ ye kadar olan kistler fizik inceleme ve 6 ay arayla yapılan ultrasonlar ile takip edilir. Ağrılı kistler iğne ile boşaltılır.

İğne aspirasyon (boşaltma ) kriterleri:

· 3 cm’ den büyük ve ağrılı kistler

· Ultrason görüntüsünde içinde kalsifikasyon (kireçlenme) olması

· Fizik incelemede enfekte olduğu düşünülen kistler

KİSTİN CERRAHİ OLARAK ÇIKARILMASI NE ZAMAN GEREKİR?

· İğne aspirasyonda kan içeriği varsa

· Kist duvarında duvarının %3o’undan fazlasını tutan kireçlenme varsa

· Komplike kist dediğimiz üzüm salkımına benzeyen birkaç kistin bir araya gelmesiyle oluşan bir kist varsa ve 3 cm’ den büyükse

· Kist içinde solid oluşumlar geliştiyse

· Kist sınırları düzensizleştiyse istenmeyen oluşumlardan şüphe edilmelidir. Bu durumlarda uygunsa önce kalın iğne biyopsisi ve takiben gerekli hallerde cerrahi olarak kitlenin çıkarılması uygundur.

Tedavisinde basit drenaj yöntemleri kullanılır. Ancak geçici çözümdür. Tutulan süt kanallarının cerrahi olarak çıkarılması daha kalıcı bir çözümdür.

NEDENİ BİLİNMEYEN KRONİK MASTİTLER (İdiopatik granulomatöz mastit)

Nedeni bilinmeyen bakteriyel abseyi veya kanseri taklit eden kronik iltihabi bir meme hastalığıdır. Meme cildinde kızarıklık, hassasiyet, ısı artışı, yer yer dışa açık yaralar ile seyreder.

Öncelikle abse hali antibiyotik ile yatıştırılmalı ve görüntüleme tetkikleri ile hastalığın yaygınlığı ortaya konmalıdır. Genellikle memenin birden fazla kadranını içine alır. Enfeksiyon hali yatışınca kalın iğne biyopsisi ile doku tanısı konmalıdır. Doku tanısı ile hem kanser tanısı ekarte edilir hem de kronik infeksiyon nedeni ortaya konabilir.

İdiopatik granulomatöz mastitlerde etken olarak tüberküloz veya sarkoidoz da ekarte edilmelidir. Bu tanıları alan olgularda tedavi planı değişecektir.

AKUT MEME ABSESİ

Akut meme absesi meme cildinde kızarıklık, memede ağrı, hassasiyet, şişkinlik, memede lokal ısı artışı, hatta sistemik ateş ile kendini gösterebilir. Bu abseleri emzirme ile ilişkili ve emzirme olmaksızın görülen abseler olarak iki grupta inceleyebiliriz. En sık 20 ile 50 yaş arasında görülür. Emzirme ile ilişkili abseler genellikle bebeğin emmesinden sonra meme ucunda oluşan çatlaklardan kaynaklanır. Bebeğin ilk haftalarında bebek yeterince güçlü ememez. Sütün yeterince boşaltılamaması sonucu oluşan süt stazı infeksiyona meyil oluşturur. Bu nedenle meme abseleri ilk 12 hafta daha sıktır.

Önlem:

Her emzirmeden sonra meme başının temiz bir pamuk ve ılık su ile temizlenmesi gerekir. Meme ucunda çatlak oluşmaması için bebeğe zararı olmayan meme ucu kremlerinden kullanılabilir. Meme ucu emzirme öncesi tekrar ılık su ile temizlenerek bebeğe süt verilmelidir. Çatlaklar derinleşirse iyileşene dek meme ucu aparatı kullanılarak emzirme işlemine devam edilir. Memenin herhangi bir bölgesinde şişme hassasiyet olursa süt stazından şüphelenilmelidir. Bu durumda ılık havlular veya ılık banyo eşliğinde meme masajı yapılarak staz giderilmeye çalışılmalıdır. Yumuşama olmazsa hekime başvurulmalıdır.

Tedavi:

Bu önlemlere rağmen memenin bir bölgesinde, genellikle üst dış kadranlarda abse oluşumu gözlenebilir. Bu durumda absenin boşaltılması gerekir. Genellikle enjektör yardımlı abse drenajı yeterli olur. Takiben emzirme dönemine uygun antibiyotik ve ateş düşürücüler kullanılmalıdır. Nadiren gecikmiş olgularda açık drenaj gerekebilir. Bu dönemlerde ağızdan antibiyotik yerine intravenöz antibiyotikler tercih edilebilir.

Tedavi sırasında süt stazını önlemek için meme pompa ile boşaltılmalıdır. Diğer memeden emzirme devam etmelidir ancak abseli memeden emzirme tartışmalıdır. Bebeğin güvenliği için abse hali iyileşene dek beklenmeli bu süreçte pompa ile boşaltılan süt kullanılmamalıdır.

GALAKTOSEL

Emzirme sonlandırıldıktan sonra oluşan süt kistidir. Klinik olarak önemi yoktur. Emzirme dönemi sonlandırıldıktan sonra bazı annelerin süt salınımı devam eder. Bu durumda sütün memede kalması önlenmeli pompa ile boşaltılmalıdır. Nadiren galaktosel infekte olabilir ve meme absesi ile sonlanabilir. Diğer abselerde olduğu gibi drenaj ve sistemik antibiyotik ile tedavi edilir.